Surdologopedia
Surdologopedia zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem dzieci z trudnościami związanymi z słuchem i mową.
Surdologopedzi to specjaliści, którzy pracują z dziećmi z różnymi rodzajami niedosłuchu, w tym zarówno z niedosłuchem wrodzonym, jak i nabytym, oraz z trudnościami w rozwoju mowy.
Praca surdologopedy obejmuje diagnozowanie trudności związanych z słuchem i mową, przeprowadzanie terapii dzieci z trudnościami w rozwoju mowy, takimi jak opóźnienie rozwoju mowy, zaburzenia artykulacji, trudności w rozumieniu języka, jak i trudnościami w rozwoju słuchu, takimi jak niedosłuch centralny czy peryferralny.
Diagnoza surdologopedyczna
Diagnoza surdologopedyczna to proces określenia stopnia zaburzenia mowy u osoby z uszkodzonym słuchem. Nie tylko określa stan rozwoju mowy przy uszkodzeniu słuchu, ale również poziom zniekształcenia języka mówionego. To proces, który zaczyna się od rozpoznania danego problemu u pacjenta.
Najczęściej dzieje się to poprzez wywiad z pacjentem, obserwację i złożone badanie mowy. Surdologopeda musi zbadać stan narządów artykulacyjnych i ich ułożenie, poziom rozumienia mowy ze słuchu, pamięć słuchową i wiele innych aspektów.
W oparciu o przeprowadzone badania stawiana jest diagnoza, której poprawność musi zweryfikować zalecona terapia. Podstawowym kryterium diagnostycznym danego zaburzenia mowy w tym przypadku jest okres powstania uszkodzenia słuchu. Najwcześniejszym z nich jest okres prelingwalny, czyli czas przed nauką mowy – od urodzenia do 2-3 roku życia. Następnie mamy okres interlingwalny – od 3 do 5 roku życia. W tym czasie dziecko jest w stanie częściowo opanować mowę, ale ten proces nie jest jeszcze zakończony. Ostatnim etapem jest okres postlingwalny, czyli po 5 roku życia. Wtedy mówimy o pełnym opanowaniu mowy.
Terapia surdologopedyczna
Terapia surdologopedyczna jest efektem diagnozy postawionej przez surdologopedę. Składają się na nią przede wszystkim indywidualnie dobrane techniki logopedyczne. W efekcie uzyskuje się większą płynność mowy, sprawniejsze rozpoznawanie słów i słyszanych dźwięków.
W zależności od stopnia uszkodzenia słuchu, nacisk będzie położony w innych miejscach. Inaczej będzie wyglądać praca po wszczepieniu implantu pacjentowi, a inaczej – przy lżejszych uszkodzeniach słuchu.
W surdologopedii wypracowano do tej pory wiele technik wspierających kształcenie językowe, lecz nie istnieje jedna metoda, która byłaby skuteczna dla większości przypadków. Największym wyzwaniem pozostaje terapia surdologopedyczna w przypadku osób niesłyszących, ze względu na duże zróżnicowanie poziomów uszkodzenia słuchu.
Dopiero po jakimś czasie pracy terapeutycznej, możliwe jest potwierdzenie lub zaprzeczenie postawionej diagnozie. Ważna jest systematyczna praca oraz dostęp do odpowiedniego specjalisty.
Surdologopeda należy do szczególnie wyspecjalizowanych logopedów. Zajmuje się diagnozą mowy u osób z uszkodzonym słuchem oraz zleca indywidualnie dobraną terapię. W przypadku dzieci, kluczowe są pierwsze lata życia, w których następuje opanowanie mowy. Szybka interwencja w sytuacji obserwowanych problemów ze słuchem, dobór odpowiedniego sprzętu terapeutycznego oraz praca wykonana przez pacjenta i jego otoczenia to klucze do udanej terapii i poprawy jakości życia osób z uszkodzeniem słuchu.